Untitled document
szkolenia, coaching, projekty HR - Centrum Szkoleń i Psychologii Biznesu
Centrum Szkoleń i Psychologii Biznesu - coaching, psychologia biznesu, szkolenia, ocena pracy
Forum dla uczestników szkoleń Centrum Szkoleń i Psychologii BiznesuCzat dla uczestników szkoleń Centrum Szkoleń i Psychologii Biznesu

Untitled document

Style zarządzania

Untitled document

Gdziekolwiek ludzie podejmują zespołową i zorganizowaną pracę, aby osiągnąć wspólny cel, tam kluczową rolę odgrywa zarządzanie. Skuteczne zarządzanie stanowi już dzisiaj odrębną dziedzinę wiedzy, która ewoluowała przez ostatnie sto lat i ukształtowała się w zbiór przyjętych zasad, praktyk i terminologii.

W literaturze przedmiotu można spotkać dużą dowolność w definiowaniu pojęcia zarządzanie, czy kierowanie. W ujęciu potocznym, a także w znaczeniu ogólnym kierowanie i zarządzanie są synonimami, a więc można je stosować zamiennie. Większość autorów podkreśla w zarządzaniu aspekt pobudzania ludzi do działania zgodnie z celem kierującego.

Chodzi więc o wpływanie (oddziaływanie) przez kierującego na podwładnych (kierowanych) w tym sensie, aby realizowali oni wolę kierownika(osobę zarządzającą), który zmierza świadomie i celowo do wywarcia określonego wpływu na zachowanie się innych. Zależnie od dziedziny, sposobu lub szczebla kierowania kierownik (zwierzchnik) bywa nazywany dyrektorem, szefem, naczelnikiem, menedżerem, dowódcą, prezydentem, prezesem, sołtysem itp.

Zarządzanie (tak, jak i kierowanie) dotyczy tylko ludzi, ale jedynie w tych przypadkach, kiedy połączone jest z dysponowaniem środkami produkcji, a wiec zasobami w postaci maszyn, materiałów, energii i środków finansowych. Uważa się, że zarządzanie realizowane jest jedynie na tych szczeblach władzy, na których podejmowane są decyzje ekonomiczne.

Istnieje wiele metod zarządzania dotyczących motywowania ludzi do pracy i wybór odpowiedniej metody nie jest rzeczą łatwą. To bardzo odpowiedzialne zadanie od którego wywiązania się zależy często prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Zarządzanie przez cele

Jedną z metod zarządzania jest zarządzanie przez cele (ZPC). U jej podstaw leży założenie, że do najcenniejszych i do najmniej wykorzystywanych zasobów przedsiębiorstwa decydujących o jego wynikach należy motywacja, inicjatywa i aktywność załogi. Idea przewodnia ZPC skoncentrowana jest na wspólnym (przełożeni i podwładni) określeniu i negocjonowaniu celów, wspólnym ustalaniu mierników pożądanych wyników końcowych oraz na wspólnych okresowych przeglądach i ocenie uzyskanych rezultatów.

Zarządzanie przez delegowanie uprawnień

Inna metoda jest zarządzanie przez delegowanie uprawnień. Naczelną zasadą leżącą u podstaw zarządzania przez delegowanie uprawnień jest przekazywanie innej osobie, na niższym szczeblu zarządzania części formalnej władzy i odpowiedzialności za wykonanie określonych zadań. Delegować należy przede wszystkim zadania oraz kompetencje rutynowe i operatywne, ale nie zadania strategiczne.

Zarządzanie przez zadania

Kolejna metodą jest zarządzanie przez zadania (ZPZ). Zarządzanie przez zadania polega najogólniej mówiąc na formułowaniu przez kierownika konkretnych i mobilizujących zadań rzeczowych oraz na zlecaniu ich do wykonania podwładnym wraz z określeniem terminów ich realizacji. Każdemu zadaniu ustala się na ogół normę (granicę) czasu, w którym zadanie ma być wykonane.

Zarządzanie przez wyjątki

Zarządzanie przez wyjątki to metoda, w której przekazywane informacje w przedsiębiorstwie przechodzą z dołu do góry, czyli od pracownika do jego zwierzchnika. Jeśli ten nie potrafi sobie poradzić z zaistniałą sytuacją przekazuje informacje wyżej. Metoda ta ma służyć odciążeniu kierownika od błahych problemów, które mogą rozstrzygać podwładni. Informacje docierające do menadżera powinny być wyselekcjonowane. Powinny dotyczyć spraw ważnych bądź takich, z którymi nie potrafią sobie poradzić podwładni.

Zarządzanie przez innowacje

Z kolei zarządzanie przez innowacje zmierza do rozwoju przedsiębiorstwa przez wprowadzanie szeroko pojętych zmian (usprawnień, udoskonaleń, innowacji) przede wszystkim w przełomowych obszarach działalności firmy. W gospodarce rynkowej i wysoce konkurencyjnej, rozwój przedsiębiorstwa wymaga ofensywnego stylu zarządzania, tzn. odejścia od strategii zachowawczych i defensywnych skazujących przedsiębiorstwo na stagnację, a w konsekwencji na regres („kto stoi w miejscu ten się cofa"). Tylko ofensywny styl zarządzania promujący innowację i przełamujący dotychczasowe zachowania we wszystkich ważnych obszarach działalności przedsiębiorstwa, zwłaszcza na rynku, zapewnia wygraną w walce konkurencyjnej.

Zarządzanie przez partycypację

W zarządzaniu przez partycypację istotne znaczenie ma zaspokajanie potrzeb wyższego rzędu swoich pracowników. Potrzeby wyższego rzędu to potrzeby samorealizacji, uznania czy przynależności. Warto zatem dać możliwość swoim podwładnym współdecydowania o sprawach przedsiębiorstwa, by poczuli, iż kierownictwo liczy się z ich zdaniem.

Zarządzanie przez komunikację

Inną metodą motywowania ludzi do pracy jest zarządzanie przez komunikację (ZPK). Polega ono na informowaniu kadry o głównych celach, problemach i kłopotach przedsiębiorstwa, czy zamierzeniach kierownictwa. Takie dowartościowanie załogi ma przyczynić się do stworzenia klimatu wzajemnego zaufania pomiędzy kierownictwem a podwładnymi, a dzięki temu do lepszej motywacji i pozytywnych zachowań pracowników na rzecz organizacji.

Zarządzanie przez konflikt

Zgoła odmienną metodą jest zarządzanie przez konflikt. Polega na możliwie wczesnym wykrywaniu potencjalnych źródeł sporów i niepowodzeń, aby podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze. Zadaniem kierowników jest zapanowanie nad konfliktami w sensie sterowania tymi procesami w kierunku ich wykorzystania dla dobra przedsiębiorstwa. Konflikty mają bowiem także skutki pozytywne np.

  • Motywacyjną (tzn. pobudzają do aktywności poprzez wywołanie duch walki
  • Innowacyjną (tzn. wyzwalają potrzebę poszukiwania twórczych rozwiązań oraz wprowadzania zmian niwelujących konflikt, a tym samym tworzą postęp techniczny, organizacyjny, społeczny)
  • Poznawczą (tzn. pracownicy poznają siebie nawzajem, co w przyszłości może przynosić pozytywne aspekty ich działalności, znają oni bowiem swoje plusy i minusy)

Menedżer nie powinien zbytnio obawiać się konfliktów, gdyż przynoszą one zarówno negatywne jak i pozytywne skutki dla przedsiębiorstwa. Dobry menedżer powinien natomiast wiedzieć kiedy i jak należy rozwiązać dany konflikt gdyż to bardzo ważna umiejętność zarządzania ludźmi.

Zarządzanie przez motywację

Ostatnią metodą to zarządzanie przez motywację (ZPM). Polega ono na znalezieniu odpowiedzi na pytanie nurtujące każdego kierownika: co zrobić, aby pracownicy chętnie i dobrze pracowali. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest bardzo trudna, ale pewnych wskazówek w tym względzie udziela psychologia pracy, a w szczególności psychologia kierowania. Motywowanie polega na wpływaniu na postawy i zachowania człowieka za pośrednictwem określonych bodźców, które przekształcają się w motywy działania uruchamiające jego aktywność. W zarządzaniu przez motywację trudno jest sformułować konkretną procedurę postępowania kierowniczego z podwładnymi, ponieważ musiałaby ona uwzględnić całe bogactwo różnorodnych, indywidualnych postaw i zachowań pracowniczych. Warunkiem sprawnego stosowania techniki ZPM jest jednak: rozpoznanie specyficznych potrzeb każdego podwładnego w ich ewolucji, ponieważ potrzeby te się zmieniają (w miarę zaspokojenia powstają inne) w kolejnych etapach życia i kariery zawodowej pracowników. Każdy ma inne indywidualne potrzeby w zależności od wrażliwości, temperamentu i innych cech osobowości pracownika i sprawne odgadywanie oraz zaspokajanie tych potrzeb jest bardzo trudne dla menadżera ale i niezmiernie ważne jeśli pragnie on zwiększyć motywację swoich pracowników. Warto w tym miejscu przytoczyć opinię Profesora T. Kotarbińskiego, który słusznie zauważa: „chodzi o to by człowiek robił ochoczo to, co robić musi;by tego co robić musi, nie robił tylko dlatego, że musi;by w robieniu tego, co musi, znalazł upodobanie i dzięki temu pracę swą usprawniał wielokrotnie, okazując hojność w oddaniu się jej".

Osoba zarządzająca niezależnie od szczebla hierarchii na którym się znajduje (zarządza całym przedsiębiorstwem, czy też tylko grupą ludzi) powinna posiadać odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Jednak kierowanie ludźmi, wiąże się nie tylko z wysokimi kwalifikacjami zawodowymi. Człowiek jest istotą niezmiernie złożoną. Posiada wiele różnorodnych zalet i wad. Dobry menedżer powinien znać zatem cechy swoich podwładnych, zarówno te dobre jak i te złe oraz umiejętnie wykorzystywać tą wiedzę do lepszej współpracy oraz podnoszenia efektywności działań. Wybór odpowiedniej strategii zarządzania wiąże się nie tylko z ogromną odpowiedzialnością i ryzykiem, ale również z odpowiednim doborem pracowników. Bowiem nie każdy podwładny może pasować do danej koncepcji menedżera. Można więc z całym przekonaniem stwierdzić, że dobra organizacja i pozwala człowiekowi działać wysoce efektywnie. Jest to jeszcze lepiej widoczne w działalności zespołowej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w spostrzeżeniu, że efekt zorganizowanej pracy zespołowej jest wyższy aniżeli suma efektów działań indywidualnych. Zjawisko to nazwano efektem synergicznym, zwanym również efektem organizacyjnym albo efektem "2 + 2 = 5".

Zatem współczesny menedżer to również psycholog doskonale znający swoich podopiecznych. Psychologia bowiem, to nauka zajmująca się powstawaniem i przebiegiem procesów psychicznych, stanami i cechami psychicznymi człowieka. To zależność od własnej wewnętrznej organizacji oraz od czynników zewnętrznych, a także jego aktywnym udziałem w regulowaniu swoich stosunków ze światem otaczającym.

 

Arkadiusz Pawlik

 

 
Untitled document
WSPÓŁPRACUJEMY Z:

Insights Discovery

Professional Coaching Academy

Akademia Profesjonalnego Coachingu

Professional Coaching Academy

Untitled document
Wszelkie prawa do stron Centrum Szkoleń i Psychologii Biznesu zastrzeżone.
Copyright CSiPB 2008